Tony van Os
De kerk van H.H. Philippus en Jacobus te Koewacht bezit een kruisweg die tot de mooiste van de lage landen en ver daarbuiten gerekend mag worden. Hij is op doek gezet door Tony van Os. Uit de keuze van deze kunstenaar blijkt de goede smaak van de toenmalige pastoor Swagemakers. Als ode aan de kunstenaar de hiernavolgende verhandeling met daarbij een overzicht van de kruisweg.
Tony Van Os werd geboren in Antwerpen op 21 juni 1886. Zijn vader Jan Baptist was
in 1891 de stichter en hoofdredacteur van de Gazet van Antwerpen. Langs moeders kant,
Maria De Wolf, stamde Tony Van Os uit een echte kunstenaarsfamilie. Na de klassieke
humaniora aan het Sint-
Als jong artiest reisde hij langs verschillende dorpen aan de Schelde. In Nederland bestudeerde hij de oude meesters. Later genoten vooral Dendermonde, Weert, Bornem en Mariekerke zijn volle aandacht; dorpen die hij vaak bezocht in gezelschap van Franz Courtens.
Een tijdlang woonde hij samen met Herman Broeckaert en Pieter Gorus in Weert aan
de Dijkstraat. Hij leerde er de noden van de eenvoudige mensen kennen en raakte ook
vertrouwd met de landschappen, niet alleen met water en dijken maar ook met de lage
huisjes die er stonden. Helemaal lief werd hem die streek toen hij er zijn vrouw
leerde kennen. Op 21 augustus 1912 trouwde hij met Elisa Van Hoeymissen uit Het Sas
van Bornem. Het jonge paar vestigde zich te Bornem-
Tony Van Os was een mystiek persoon, een kunstenaar van het melancholische, iemand
die zich in zijn kunst een eigen wereld opbouwde, een wereld die hij trachtte vast
te leggen in zijn doeken. Ieder doek is als een droom -
In het boerderijtje ontving Tony veel kunstenaars o.a. Emiel Verhaeren, Jan Hammenecker,
Filip De Pillecyn, Romain Steppe, Felix Timmermans, Richard Dewachter, dichter-
Zijn eerste tentoonstelling in zaal Boute te Brussel kreeg zeer goede kritiek. Men werd getroffen door de gevoeligheid, de sprookjesachtige sfeer die hij rond het Scheldelandschap in zijn doeken opriep. Een jaar later in 1910 behaalde hij met zijn “Piëta” de prestigieuze Godecharlesprijs, de hoogste onderscheiding in België.
In veel van zijn werken toont Van Os ons de gewone man, de man uit het volk in zijn
normale doen. Een ander facet van de kunstenaar was zijn bedrevenheid in het portretschilderen.
Als we nu naar “Moeder” en de zoons “Luc” en “Benny” kijken, zien we daarin al zijn
kunde en de liefde voor zijn gezin. Ook volkse typen die hij toevallig ontmoette
en die ons doen denken aan de boeren uit de werken van Stijn Streuvels verschijnen
op doek. Tony Van Os verwierf ook faam met de kruiswegen die hij schilderde. Hij
maakte o.a. de kruisweg voor de kerk van Koewacht en Westrode. Vaak wordt Tony Van
Os getypeerd als de schilder van het religieuze en het onwezenlijke. Zij vormen de
grijze periode van de kunstenaar. Maar er bestaat een andere Tony Van Os, een kunstenaar
met een uitbundig koloriet en prachtige natuurlandschappen. Zijn “Rede voor Temse”,
“Gezicht op Temse”, “Gezicht te Weert” en “Gezicht op Mariekerke” tonen Tony van
Os in een beheerste kleurtechniek die aan Franz Courtens en aan Isidoor Meyers doet
denken. Zijn doek “In de mei” is een ode aan de kleurrijkste maand van het jaar en
aan de jeugdige Mei-
Zijn werken zijn verspreid over Zweden, Engeland, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk
en de USA. Honderden zijn in privébezit. Ook zijn tal van openbare instellingen,
waaronder het gemeentebestuur en de O.L.Vrouwkerk te Temse, de kerk te Bornem, Koewacht
en Weert de gelukkige bezitters van deze magnifieke kunstwerken. De vrienden van
de kunstenaar en de Lionsclub Klein-
(.......Foto's volgen nog......)